व्यक्तिवादी ‘counter narratives’.

सवर्णांवरती जोपर्यंत प्रतिबंधात्मक सांस्कृतिक कायदा त्यांच्या अत्याचारित कृतीला आडा घालण्यासाठी केला जाणार नाही, तो पर्यंत ‘तुझ्या-माझ्या’ Intellectuals भौगोलिक कारणांना (urban-rural धरून) dialectic करत राहणार. ‘तू आणि मी’ खूप कमी आहेत. खेड्यापाड्यात अजूनही minorities मध्ये ‘गोचीत’ अडकलेल्यांची संख्या जास्त आहे. ‘तू आणि मी’ बाहेर पडून (?) identical dignity थोडीसी जपून ठेवली आहे. ‘भाड्खाऊ, मी कमवतो, मी खाईन, जे मला ख्यायाच आहे ते. तू कोण बोलणारा?’ या अर्थाने identical dignity बोलतोय मी. उरला देशीवाद, व्यापक असेल तर खूप obvious आहे, कोसलाच्या पल्याड जातोय.

मी ज्याही खेडा पाड्यात गेलोय, त्या प्रत्येक खेड्यात दक्षिण आफ्रिकेतील पूर्ण काळ्यांचा लढा दिसतो. मांग्वाडा, महारवाडा, कुंभारवाडाच्या रुपात. जागतिकीकरण, चंगळवाद, भांडवलधारी व्यवस्था विरुद्ध देशीवाद होवूच शकत नाही. या उलट म्हणायला हरकत नाही जागतिकीकरण+चंगळवाद+भांद्वाल्धारी+सरांजाम्धारी=देशीवाद, असं दिसतं. बाबासाहेब भारतीय खेड्यातील मास च्या बाबतीत म्हटले होते, ‘याच्यातन जात निघाली कि हे जगातील सगळ्यात सुंदर प्राणी आहेत, पण जेव्हा यांची जात यांच्यात असते, सगळ्यात जास्त हिंस आणि अमानवी हेच असतात’, मग ते खेड्यात असो किवा शहरात same.

मुंबईचा देशीवाद सांगू का???? ट्रेन मधली गर्दी मंदिर आल कि जोर जोराने आरोळ्या मारतात. म्हणत्यात, गावाची आठवण येते.

देशीवाद सामंतशाही ची देण आहे. बऱ्याचदा, खेड्यातले उदाहरण दिले तर ‘दलित हे हिंदूच असेच म्हटले जाते’. (सगळ्याच ठिकाणी Actually) पण historically, दलित हे हिंदूचे rivalry राहिले आहेत. देशीवाद संपूष्ठात येतो मग.

पण, एक hypothesis द्यायला घेतले तर दलित देशीवाद काय असू शकते तर मी म्हणेन आर्थिक आणि सामाजिक दृष्ट्या पंगु झालेल्या खेड्यांना high culture आणि low culture च्या भानगडीत पाडण होईल, अन मग ते आपोआप Jacques Rancière च्या Identity as ideology अन poverty च्या व्याखेविरुद्ध जाइल.

Disclaimer – मी नेमाडेंच कोसला वाचलेलं नाही. माझी समज देशिवादाची Nativism ने आलेली आहे.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *